انواع و فرمت های متغیرهای Spss ،کاربردها و روش تشخیص
در این مطلب به طور کامل با فرمتها و انواع مختلف متغیر در نرم افزار SPSS آشنا میشوید تا با دقت، اطمینان و سرعت بیشتری آزمونهای آماری را انجام دهید.
انواع متغیرها در SPSS
نرم افزار SPSS دو نوع متغیر دارد:
- متغیر عددی: همانطوری که از اسم این متغیر پیداست، این متغیر فقط شامل اعداد است و بیشتر در محاسبات جمع و ضرب استفاده میشود.
- متغیر رشتهای: این متغیر شامل حروف، اعداد و کاراکترهای دیگر است. حتی اگر متغیرهای رشتهای فقط شامل اعداد باشند، باز هم نمیتوان با آنها محاسبات ریاضی انجام داد.
نرم افزار SPSS جزواین دو متغیر، متغیر دیگری ندارد و نباید فرمتهای دیگر متغیر عددی را با انواع متغیر در SPSS اشتباه گرفت.
بهترین روش تبدیل کردن متغیر رشتهای به متغیر عددی (و بالعکس)، آن است که نوع متغیر را تغییر دهید. اگرچه چند روش مختلف دیگر برای این کار وجود دارد که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.
متغیر رشتهای بهتر است یا متغیر عددی؟
یکی از قوانین کلی در SPSS این است که:
در نرم افزار SPSS فقط متغیرهای اسمی میتوانند در ردهٔ متغیرهای رشتهای قرار بگیرند.
اسم افراد، آدرس ایمیل، شماره پاسپورت و… جزو متغیرهای اسمی هستند. اگرچه این متغیرها اطلاعات مفیدی به شما میدهند، اما معمولاً این اطلاعات آنالیز نمیشوند. فراموش نکنید که متغیرهای عددی در مواردی خاص مثل ملیت، گروه خونی یا حرفه میتوانند آنالیز میشوند. قضیه متغیرهای رشتهای کمی متفاوت است، به عنوان مثال رشتهای بودن متغیر وابسته در تحلیل واریانس (Anova) به دستوری که استفاده میکنید بستگی دارد، به همین دلیل ممکن است هنگام کار کردن با متغیرهای رشتهای کمی گیج شوید، بنابراین با تبدیل کردن متغیر رشتهای به متغیر عددی، کارتان راحتتر میشود.
تشخیص نوع متغیر در SPSS
حالا چطور تشخیص بدهیم که متغیری عددی است یا رشتهای؟ در ورژن ۲۴ و ورژن های بالاتر نرم افزار SPSS، آیکونی کوچکی در کنار نام متغیر قرار دارد که اطلاعاتی درباره نوع، فرمت و حتی سطح اندازه گیری متغیر فراهم میکند. در صورتی که آیکون متغیر اسمی شامل حرف “a” باشد، یعنی آن متغیر رشتهای است. به جدول زیر دقت کنید:
در ورژن ۲۳ و ورژن های پایینتر SPSS برای تشخیص متغیر رشتهای و عددی از قاعدهٔ زیر استفاده کنید:
- اگر در قسمت Type(نوع متغیر) عبارت String(رشتهای) نوشته شده باشد، آن متغیر رشتهای (String Variables) است.
- اگر در قسمت Type(نوع متغیر) عبارت String(رشتهای) نوشته نشده باشد، آن متغیر عددی (Numeric Variable) است.
اگرچه تاریخ (Date) و دلار (Dollar) جزو فرمتهای متغیرها هستند، اما نرم افزار SPSS به اشتباه این دو را جزو انواع متغیرها دسته بندی میکند.
فرمت متغیرها در SPSS
ابتدا نگاهی به جدول زیر بیندازید:
SPSS رو قورت بده! بدون کلاس، سرعت 2 برابر، ماندگاری 3 برابر، مهارت فوق العاده پولساز، خرید و دانلود!
با توجه به جدول قبلی می دانیم که متغیر شماره ۱ جزو متغیرهای رشتهای و متغیرهای شماره ۲ تا ۷ جزو متغیرهای عددی هستند.
عبارتهایی مثل “۲۶-Jan-2015” جزو فرمتهای SPSS محسوب میشوند.
تشخیص فرمت متغیرها در SPSS
در ستون Print/Write Format جدول بالا میتوانید فرمتهای مختلف متغیرها را مشاهده کنید.
- وجود حرف A در ابتدای فرمت به معنای رشتهای بودن متغیراست.
- وجود حرف F در ابتدای فرمت به معنای عددی بودن متغیر است.
اعداد انتهایی فرمتها بیانگر تعداد کاراکترها است. اعدادی که بعد از نقطه قرار گرفتهاند، تعداد اعداد بعد از اعشار را نشان میدهند. به مثال زیر دقت کنید:
- آموزش SPSS از مبتدی تا متوسط
- آزمون ساده همبستگی پیرسون در spss
- وارد کردن اطلاعات پرسشنامه و تحلیل آن با spss
عدد ۶ بیانگر تعداد اعداد است و عدد ۲ تعداد اعداد بعد از اعشار را نشان میدهد.
فرمتهای رایج متغیرها در SPSS
از فرمتهای رایج متغیر رشتهای میتوان به A10 و از فرمتهای رایج متغیر عددی میتوان به F5.2،Data11(تاریخ) و Time8(زمان) اشاره کرد.
تنظیم فرمت متغیرها در SPSS
فرمت متغیرهای عددی را می توان با اجرای یک دستور ساده تغییر داد. برای مثال برای تبدیل کردن فرمت متغیرهای عددی به فرمت وزن باید از دستور زیر استفاده کنید:
فرمت وزن: ۳٫f4
فراموش نکنید که با عوض کردن فرمت متغیرها، تغییری در دادههایتان ایجاد نمیشود. در SPSS چیزی که مینویسید؛ با چیزی که نرم افزار میخواند فرق دارد. به عنوان مثال نرم افزار SPSS عبارت ۲۰٫۳۷$ را به صورت ۲۰٫۳۷ میخواند و علامت دلار تاثیری در نتیجهٔ کار ایجاد نمیکند.
انواع متغیرهای آماری و نحوه تعریف متغیرهای پرسشنامه در Spss (با مثال)
نکات تکمیلی
در SPSS نوع و قالب متغیرها از بخش Variable View تعیین میشود. مهمترین انواع را میتوان بهصورت زیر خلاصه کرد:
| نوع متغیر در SPSS | کاربرد | مثال |
|---|---|---|
| Numeric (عددی) | اعداد صحیح یا اعشاری و بیشتر محاسبات آماری | سن 25، نمره 18.5 |
| Comma (عدد با ویرگول) | نمایش اعداد بزرگ با جداکننده هزارگان | 1,250,000 |
| Dot (عدد با نقطه) | نمایش عدد با شیوه جداکننده متفاوت | 1.250.000 |
| Scientific notation (نمایش علمی) | اعداد بسیار بزرگ یا کوچک | 2.5E+06 |
| Date (تاریخ) | ثبت و تحلیل تاریخ | 2026/08/09 |
| Dollar (دلار) | نمایش مقادیر پولی با علامت دلار | $1,500 |
| Custom Currency (پول سفارشی) | نمایش قالبهای پولی تعریفشده | مبلغ فروش |
| String (متنی) | نام، کد، شهر و اطلاعات متنی | تهران، Ali، A102 |
نکته مهم
در SPSS علاوه بر Type یا نوع داده، باید سطح اندازهگیری متغیر را نیز مشخص کنید:
| Measure | معنی | مثال |
|---|---|---|
| Nominal (اسمی) | دستهها بدون ترتیب | جنسیت، شهر |
| Ordinal (ترتیبی) | دستهها دارای ترتیب | کم، متوسط، زیاد |
| Scale (مقیاسی) | دادههای عددی قابل محاسبه | سن، قد، وزن، نمره |
مثلاً اگر جنسیت را به شکل 1=مرد و 2=زن وارد کنید، نوع داده میتواند Numeric باشد؛ اما سطح اندازهگیری آن Nominal است، نه Scale.
قاعده ساده: Type مشخص میکند داده چگونه ذخیره شود و Measure مشخص میکند داده از نظر آماری چه ماهیتی دارد.
سلام ببخشید متغیر عددی رو چجوری میتونیم به زمان تبدیل کنیم ؟
پاسخنمی تونید راهنماییم کنید استاد 6 تا داده داده دوتا منفی هست
پاسخداده های مثبت تایپ شده ولی داده های منفی ثبت نمی شوند