اصول صفحه آرایی روزنامه: نکات طراحی که باید بدانید!
همانطور که میدانید سبکهای طراحی مدرن دائما در حال تغییر هستند. فهرست زیر ۹ نکته درباره طراحی امروزی که در حال حاضر توسط حرفهایها پیادهسازی میشوند را در اختیارتان قرار میدهد. به کارگیری آنها ظاهری شیک و مرتب که در عین حال جذاب هم هستند را به پروژه شما خواهد داد.
نکته ۱-طراحی مینیمالیستی
ظاهر روزنامهتان را شلوغ یا پرجزئیات نکنید. فضای سفیدی که در اختیارتان است را بیجهت پر نکنید. روزنامهها قبلا همیشه شلوغ به نظر میرسیدند اما در طراحیهای مدرن فضای سفید بیشتری دیده میشود. بنابراین به تصاویر و متنی که باید در صفحه باشد بیشتر اهمیت بدهید.
بگذارید یک مثال برایتان بزنم. یک صفحه کامل که فقط یک کلمه در وسط آن است را تصور کنید، مثلا کلمه “طراحی”. همه توجهها به این کلمه و مفاهیم پشت آن معطوف میشود. این مثال ممکن است کمی افراطی باشد اما مفهوم استفاده بیشتر از فضای سفید و شلوغی کمتر در روزنامه را بهتر نشان میدهد. فضای بیشتری بین تصاویر و متن قرار دهید. در متن هم فاصله را بیشتر کرده و بین پاراگرافها، ستونها و کادر متنها فضای سفید بیشتری بگذارید.
نکته ۲-رنگبندی بهتری ایجاد کنید
بیش از حد از رنگها استفاده نکنید. این کار باعث میشود روزنامهتان شلوغ به نظر برسد. در مورد اینکه کدام رنگها با هم ترکیب خوبی دارند و کدامیک با هم هارمونی ندارند، شناخت پیدا کنید. در یک روزنامه رنگها همیشه تیرهتر از آنچه روی صفحه کامپیوترتان هستند چاپ میشوند. درنتیجه روشن کردن رنگها اهمیت ویژهای دارد. علم ترکیب رنگها را یاد بگیرید.
نکته ۳-داشتن ظاهر تخت
از افکتهای سه بعدی و سایهها استفاده نکنید و اشکال و کادرها را لبهدار نکنید.این سبکها قدیمی و مربوط به دهههای گذشته میباشند. امروزه این ظاهر تخت است که شیک و تمیز به نظر میرسد.
- آموزش گام به گام طراحی یک مجله حرفه ای در ایندیزاین
- آموزش طراحی رابط کاربری در فتوشاپ با یک مثال +ویدیو
نکته ۴-استفاده از الگوهای ژئومتریک یا مشبک
در طراحی مدرن اغلب تصاویر به صورت مشبک یا هندسی به کار می روند. این کار به پروژه شما ظاهری تازه و تمیز در کنار خطوط صاف میدهد و از نظر بصری کار را برای چشمها سادهتر میکند.
نکته ۵- از فونتهایی که دیدنشان برای چشم آسانتر است استفاده کنید
مقالات و داستانهای شما در طراحی و صفحهبندی روزنامهتان از اهمیت بالایی برخوردارند. از فونتهایی که خواندن و درکشان دشوار است استفاده نکنید. از فونتهایی استفاده کنید که چشم بتواند به راحتی آنها را دنبال کند و از به کار بردن فونتهای مختلف خودداری کنید. برای بخشهای مختلف متن مثل متن اصلی، عناوین، زیر عنوانها و سر تیترها از یک فونت استفاده کنید.
نکته ۶- برای فونت یک اندازه انتخاب کنید
میتوان از اندازههای مختلف فونت استفاده کرد اما سعی کنید ثبات داشته باشید! وقتی بدنه متن به طور ناگهانی بزرگتر شود، ناخودآگاه روی خواننده متن تاثیر میگذارد. نه تنها این کار باعث به هم ریخته به نظر رسیدن روزنامه میشود بلکه حواس خواننده را هم از پیام متن پرت میکند.
نکته ۷-ترازبندی ضروری است!
ممکن است خستهکننده به نظر برسد اما روزنامهای که به خوبی ترازبندی شده باشد نسبت به روزنامهای که این کار در آن صورت نگرفته است، از برتری خاصی برخوردار است. نواحی که باید ترازبندی شوند عبارتند از:
- ستونها- مطمئن شوید که ستونها عرض یکسانی دارند و در بالا و پایین در یک راستا هستند و به طور یکنواخت بین آنها فاصله وجود دارد.
- تصاویر- تصاویر را تا هر جا که میتوانید با هم و با متن در یک راستا قرار دهید.
- عنوانها- عناوین را به صورت عمودی یا افقی تراز کنید. وسط قرار دادن عنوانها روی ستون هم باعث خوب به نظر رسیدن ظاهر متن میشود.
- فضاسازی عمودی یا افقی- اگر در سمت راست فضا دارید، مطمئن شوید به همان اندازه هم در سمت چپ فضا دارید. اگر بین یک عنوان و یک کادر متن فضا دارید، مطمئن شوید همان فضا بین عنوانها و کادر متنهای دیگر هم وجود دارد.
- نسبت ابعاد تصاویر را حفظ کنید- اگر لازم است یک عکس فقط در یک طرف کوچک شود (به صورت افقی یا عمودی) تا متناسب با یک فضای خاص باشد، آن را کوچک نکنید. این کار فقط باعث میشود اجزای تصویرتان به جای طبیعی به نظر رسیدن پهن یا باریک به نظر برسند. در عوض آن را ببُرید (crop). بهتر است برای ترازبندی تصویر به جای ایجاد ظاهری غیرطبیعی آن را ببرید.
نکته ۸- فضای خالیتان را مدیریت کنید
فضای خالی به همان اندازه فضاهای اشغال شده اهمیت دارد. رها کردن حفرههای بزرگ در طراحی روزنامه عاقلانه نیست اما تلاش برای استفاده از تمام فضای خالی هم شاید هوشمندانه نباشد. فضای سفید یا خالی که موقعیت مناسبی دارند واقعا میتواند ظاهر یک روزنامه را برجستهتر، خوش ترکیبتر، زیباتر و تازهتر کند.
ترفندهای بیشتر طبق تجربه شخصی
ضمن اینکه همیشه می توانید با چرخیدن در اینترنت طراحی و صفحهبندیهای متنوعی پیدا کنید و ترفندهای بیشتری یاد بگیرید، در این بخش نکات کاربردی تر را طبق تجربه چندساله طراحی گرافیک توضیح می دهم:
- ۱۸ ترند جدید در طراحی گرافیک (ویژه همه گرافیست ها)
- آموزش گام به گام طراحی یک بروشور بیزینسی در ایندیزاین
صفحهآرایی روزنامه هنری است که در آن زیباییشناسی بصری با اصول روزنامهنگاری و انتقال سریع اطلاعات گره میخورد. در دنیای پرشتاب امروز، یک طراحی ضعیف میتواند بهترین گزارشها و مقالات را به حاشیه براند و مخاطب را از خواندن منصرف کند. هدف اصلی صفحهآرایی، ایجاد ساختاری منسجم، هدایت چشم خواننده و ایجاد رغبت برای مطالعه است. در این مقاله، مهمترین اصول طراحی روزنامه را بررسی میکنیم که رعایت آنها برای خلق یک صفحه حرفهای، خوانا و جذاب ضروری است.
۱. سیستم شبکهای (Grid) و ستونبندی
پایه و اساس هر طراحی ساختاریافته در روزنامه، استفاده از گرید یا شبکه است. روزنامهها معمولاً از سیستمهای چندستونی (برای مثال ۵ تا ۸ ستون در قطعهای استاندارد) استفاده میکنند. گرید به طراح کمک میکند تا متنها، تصاویر و تیترها را در یک چارچوب منظم و دقیق قرار دهد. رعایت خطوط راهنما باعث میشود صفحه از آشفتگی نجات پیدا کرده و یکپارچگی بصری در تمام صفحات حفظ شود. شکستن عمدی این ستونبندی تنها در مواقع خاص و برای جلب توجه به یک مقاله ویژه مجاز است، اما در بیشتر مواقع، پایبندی به شبکه ستونها رمز نظم و هارمونی صفحه است.
۲. سلسلهمراتب بصری (Visual Hierarchy)
مخاطب روزنامه در نگاه اول نباید سردرگم شود؛ او باید فوراً بفهمد مهمترین خبر کدام است. سلسلهمراتب بصری به معنای چیدمان عناصر بر اساس میزان اهمیت آنهاست. در صفحه اول روزنامه، تیتر یک (مهمترین خبر) باید با بزرگترین فونت و در بهترین نقطه دید (معمولاً نیمه بالایی صفحه که به آن Above the Fold میگویند) قرار گیرد. اخبار فرعی با فونتهای کوچکتر و در حاشیه یا پایین صفحه چیده میشوند. استفاده هوشمندانه از وزن فونت (ضخیم یا نازک بودن) و اندازه کلمات، چشم خواننده را از مهمترین خبر به سمت اخبار با اهمیت کمتر هدایت میکند.
۳. تایپوگرافی و انتخاب فونت
تایپوگرافی در روزنامه مستقیماً با خوانایی (Readability) در ارتباط است. قانون نانوشته اما مهمی در صفحهآرایی مطبوعات وجود دارد: برای متن اصلی (Body Text) از فونتهای سریفدار (در زبان فارسی، فونتهایی با ساختار سنتیتر و دارای انحنا مثل لوتوس، نازنین یا میترا) استفاده میشود، زیرا چشم را در خواندن متنهای طولانی و ریز خسته نمیکنند. اما برای تیترها، از فونتهای سنسریف (بدون زوائد، ضخیم، مدرنتر و هندسیتر مثل تیتر، یکان یا رویا) استفاده میگردد تا در نگاه اول توجه را جلب کنند. همچنین، نباید از تعداد زیادی فونت متنوع در یک صفحه استفاده کرد؛ ترکیب دو یا نهایتاً سه خانواده فونت برای حفظ انسجام و جلوگیری از شلوغی بصری کاملاً کافی است.
۴. فضای تنفس یا فضای سفید (White Space)
یکی از بزرگترین اشتباهات طراحان مبتدی، تلاش برای پر کردن تمام فضاهای خالی صفحه با متن و تصویر است. فضای سفید (که لزوماً نباید سفید باشد، بلکه به معنای فضای خالی از محتواست) به اندازه خود کلمات اهمیت دارد. این فضای خالی به چشم خواننده اجازه استراحت میدهد و از احساس خفگی و تراکم بیش از حد جلوگیری میکند. تنظیم درست فاصلههای بین خطوط متن (Leading)، فاصله بین ستونها (Gutter) و حاشیههای دور صفحه (Margins) به متن اجازه تنفس میدهد و باعث میشود تیترها و تصاویر به شکلی برجستهتر و شکیلتر خودنمایی کنند.
۵. تصاویر و عناصر گرافیکی
عکسها و اینفوگرافیکها نقاط عطف بصری یک روزنامه هستند. هر عکس باید داستانی را روایت کند و دارای یک زیرنویس (Caption) واضح و مختصر باشد، چرا که زیرنویسها پس از تیترها بیشترین آمار خوانده شدن را دارند. در جانمایی تصاویر باید به جهت نگاه افراد در عکس توجه کرد؛ نگاه سوژه باید به سمت داخل صفحه و به طرف متنِ مربوط به خودش باشد تا چشم خواننده را ناخودآگاه به خارج از روزنامه هدایت نکند. همچنین تعادل میان حجم متن و تصاویر باید حفظ شود تا صفحه بیش از حد خشک (پر از کلمه) یا بیش از حد تصویری و شبیه به مجلات نشود.
۶. مجاورت و ترازبندی (Proximity and Alignment)
اصل مجاورت میگوید عناصری که از نظر مفهومی به هم مرتبط هستند، باید در صفحه نیز نزدیک به هم قرار بگیرند. تیتر، روتیتر، لید، عکس مرتبط و متن خبر باید یک بلوک واحد را تشکیل دهند تا مخاطب برای پیدا کردن ادامه مطلب سردرگم نشود. در بحث ترازبندی، متنهای روزنامه معمولاً به صورت «تراز از دو طرف» (Justify) تنظیم میشوند تا لبههای ستونها کاملاً صاف و مستطیلی شکل به نظر برسند. این نظم هندسی و خطوط تراز شده، به روزنامه شخصیتی رسمی، جدی و قابل اعتماد میبخشد.
نتیجهگیری
صفحهآرایی موفق روزنامه، تعادلی ظریف میان فرم و محتواست. طراح حرفهای تلاش نمیکند تا هنر و خلاقیت عجیب خود را به رخ خواننده بکشد، بلکه از ابزارهایی مانند گرید، تایپوگرافی، فضای سفید و سلسلهمراتب بصری استفاده میکند تا محتوای ژورنالیستی در سریعترین و راحتترین حالت ممکن به ذهن مخاطب منتقل شود. رعایت این اصول بنیادین، نهتنها هویت بصری یک رسانه را میسازد، بلکه اعتماد و وفاداری خوانندگان را نیز در پی خواهد داشت.
💚
پاسخ