آموزش کامل کاربرد جی ای اس در کشاورزی و نکات مهم
در این مطلب می خواهیم آموزش GIS را که در قالب فایل PDF و به زبان فارسی می باشد در اختیار شما علاقمندان به این نرم افزار قرار دهیم تا ضمن شناخت کامل این برنامه و آگاهی بیشتر کار با جی ای اس برایتان سریع و آسان گردد. دقت کنید در حال حاضر هیچ کتابی ویژه آموزش جی آی اس در کشاورزی به طور خاص وجود ندارد ولی با استفاده از کتابی که برای دانلود شما قرار داده ایم به راحتی می توانید جهت مقاصد کشاورزی از جی آی اس استفاده نمایید.
GIS یکی از برترین و پرکاربردترین نرم افزارها در بحث کشاورزی است که هدف اصلی آن مدیریت بهتر کشاورزی است. البته عملیات دیگری را نیز می توان با این نرم افزار انجام داد مثلاً دیده بانی محصول، انجام کشاورزی دقیق، ارزیابی تخریب خاک، ارزیابی محصول، ارزیابی اثرات فعالیت های انسانی، ارزیابی تغییر کاربری اراضی و سایر موارد به راحتی و با دقت بالا در GIS قابل اجرا است. پس بطور کلی استفاده از GIS در امور کشاورزی، منجر به دستیابی به محصول بهتر و بهرهوری بیشتر خواهد شد.
GIS یا «سامانه اطلاعات جغرافیایی» ابزاری برای جمعآوری، نمایش و تحلیل اطلاعات مکانی زمینهای کشاورزی است. با کمک GIS میتوان دادههایی مانند نوع خاک، میزان رطوبت، شیب زمین، وضعیت محصول، بارندگی و مصرف آب را روی نقشه مشاهده کرد و برای هر قسمت از مزرعه تصمیم دقیقتری گرفت.
مهمترین کاربردهای GIS در کشاورزی
۱. تهیه نقشه زمینهای کشاورزی
با استفاده از تصاویر ماهوارهای، پهپاد و GPS میتوان مرز دقیق مزارع، مساحت قطعات، مسیر کانالها و محل تأسیسات را مشخص کرد. این اطلاعات برای مدیریت زمین، سندبرداری و برنامهریزی کشت کاربرد دارد.
۲. بررسی خاک و حاصلخیزی زمین
نتایج آزمایش خاک روی نقشه ثبت میشوند تا قسمتهای دارای کمبود نیتروژن، شوری زیاد، زهکشی ضعیف یا مواد آلی کم مشخص شوند. سپس کوددهی بهصورت هدفمند انجام میشود و از مصرف بیرویه کود جلوگیری خواهد شد.
۳. مدیریت آبیاری
GIS با ترکیب اطلاعات خاک، شیب، دما، بارندگی و رطوبت مشخص میکند کدام قسمت مزرعه به آب بیشتری نیاز دارد. این قابلیت در طراحی آبیاری قطرهای و کاهش هدررفت آب بسیار مؤثر است.
۴. پایش سلامت محصولات
تصاویر ماهوارهای و پهپادی میتوانند کاهش رشد، کمآبی، آفتزدگی یا بیماری گیاه را پیش از آنکه با چشم کاملاً مشخص شود، نشان دهند. شاخص پوشش گیاهی NDVI یکی از ابزارهای رایج برای سنجش وضعیت گیاه است.
۵. پیشبینی و مدیریت آفات
با ثبت محل مشاهده آفات و ترکیب آن با دما، رطوبت و نوع محصول میتوان مناطق پرخطر را شناسایی کرد. در نتیجه سمپاشی فقط در نقاط لازم انجام میشود و هزینه و آسیب محیطزیستی کاهش مییابد.
۶. کشاورزی دقیق
در کشاورزی دقیق، هر بخش زمین بر اساس شرایط خودش مدیریت میشود. نقشههای GIS میتوانند برای هدایت تراکتورهای مجهز به GPS، کاشت متغیر بذر، کوددهی نقطهای و سمپاشی هدفمند استفاده شوند.
۷. انتخاب محصول مناسب
GIS مشخص میکند هر منطقه از نظر اقلیم، خاک، ارتفاع، شیب و منابع آب برای کشت چه محصولی مناسبتر است. برای مثال میتوان مناطق مناسب کشت زعفران، پسته، گندم یا محصولات گلخانهای را روی نقشه تعیین کرد.
ابزارهای مورد استفاده
|
ابزار |
کاربرد |
|
QGIS |
تهیه و تحلیل نقشه؛ رایگان و متنباز |
|
ArcGIS Pro |
تحلیل حرفهای دادههای مکانی |
|
Google Earth Engine |
تحلیل تصاویر ماهوارهای و تغییرات پوشش گیاهی |
|
GPS |
ثبت مرز و موقعیت نقاط مزرعه |
|
پهپاد کشاورزی |
تصویربرداری دقیق و بررسی سلامت محصول |
|
تصاویر Sentinel و Landsat |
پایش رایگان زمینها در بازههای زمانی مختلف |
روند ساده اجرای یک پروژه
ابتدا مرز زمین با GPS یا تصویر ماهوارهای مشخص میشود. سپس اطلاعات خاک، محصول، آبیاری و تصاویر ماهوارهای وارد نرمافزار GIS میشوند. پس از تحلیل دادهها، نقشههایی مانند نقشه شوری خاک، نیاز آبی، سلامت گیاه و محل کوددهی تهیه میشود. در نهایت کشاورز میتواند عملیات مزرعه را بر اساس این نقشهها انجام دهد.
GIS جای تجربه کشاورز را نمیگیرد؛ بلکه تجربه او را با داده و نقشه دقیقتر میکند. نتیجه استفاده صحیح از آن میتواند کاهش مصرف آب و کود، تشخیص سریع مشکلات و افزایش بازده زمین باشد.
همچنین بخوانید: آموزش انتخاب سریع داده ها و طبقه بندی آن در GIS (فیلم)
دانلود کتاب
بدنبال آموزش کامل و مفید نرم افزار جی ای اس هستید؟ بفرمایید! ما در این قسمت کتاب آموزش کامل این نرم افزار را در اختیارتان قرار می دهیم. نوار ابزار استاندارد tools، drawing، جدول اطلاعات توصیفی و تنظیمات آن، خاموش و روشن کردن لایه ها و کار با فهرست لایه ها، ساخت نمودار و تهیه گزارش، سیستم های مختصات، و نوار ابزارهای موجود در ArcCatalog همه از مواردی هستند که در این کتاب از آن ها بحث شده است. مباحث کتاب بر اساس ArcGIS 9.2 تنظیم شده اند ولی چون تغییرات عمده ای در نسخه های جدیدتری جی آی اس ایجاد نشده است، تمامی این آموزش ها در ArcGIS 10 نیز کاربرد دارند. نویسنده کتاب اما هر چند عنوان آموزش جامع را بر آن نهاده است اما نمیتوان آن را یک آموزش جامع (و یا حتی در حد متوسط) از نرم افزار آرک جی.آی.اس (ArcGIS) دانست.
امید است که این اثر برای کاربران آرک جی.آی.اس (ArcGIS) مفید واقع شود.
- نام کتاب: آموزش جامع (!) ArcGIS
- نویسنده: محمود سلطانیان
- تعداد صفحات: ۱۷۲
حتماً بخوانید: دانلود رایگان ۱۸ درس آموزش GIS مقدماتی تا پیشرفته (فیلم فارسی+PDF)
GIS از عبارت Geographic Information System گرفته شده و به معنای سیستم اطلاعات جغرافیایی می باشد. در واقع GIS بستری برای ذخیره، نگهداری، مدیریت و تجزیه و تحلیل اطلاعات جغرافیایی می باشد و جهت کار همزمان با داده هایی که وابستگی مکانی (جغرافیایی) و توصیفی دارند، طراحی شده است.
بازدیدکنندگان گرامی! آماده پاسخگویی به سؤالات مرتبط شما در بخش نظرات هستیم.
