نکات مهم اندازه گذاری و طرز اتوماتیک کردن آن در سالیدورکز

در طراحی های پارامتریک بخصوص نرم افزار سالیدوکز به راحتی می توانید با یک سری ترفند ساده، اندازه گذاری ها را بصورت اتوماتیک انجام دهید و اصلا هر چیزی که در صفحه نمایشتان در سالیدوکز می بینید اندازه داشته باشد.

ابتدا نکات کلی و مهم

یک لبه را به جای یک نقطه انتخاب کنید

هنگامی که یک لبه را انتخاب می کنید، اندازه به درستی محاسبه می شود. این موضوع برای حلقه ها و همچنین خطوط نیز صحت دارد. اگر لبه دایره را انتخاب کنید، اندازه شعاع به شما داده می شود.

روابط را قبل از ابعاد اضافه کنید

این کار طرح های شما را تمیز تر و پارامتریک تر می کند؛ مثلا اگر شما یک دسته حلقه دارید که اندازه یکسان دارند، به جای اینکه همه آنها را اندازه گیری کنید، از یک نسبت برابر استفاده کنید.

نمایش ابعاد روی صفحه نمایش بصورت مسطح است

این یک پیش فرض است، اما اگر شما در برخی طراحی های پیچیده یا یک سیستم مختصات خاص کار می کنید، در گزینه ها، نمایش، علامت های نمایش مسطح در صفحه نمایش را بردارید. با تغییر آن ببینید چه چیزی برای شما مناسب است.

روابط و ابعاد را به هم ربط دهید

برای بدست آوردن مرکز خط، از رابطه نقطه میانی استفاده کنید و بدین صورت ابعاد کل خط را بدست آورید. (گزینه midpoint)

راست کلیک برای قفل اندازه

اگر نیاز دارید که ابعاد یا زاویه ای در محلی ثابت بماند روی آن راست کلیک کنید و آن را قفل کنید.

حتما بخوانید: آموزش گام به گام ترسیم متن در نرم افزار سالیدورکز

ارتباط دادن ابعاد بین اسکیچ ها

اگر شما نیاز دارید مطمئن شوید که یک دسته از ابعاد همیشه یکسان هستند، آنها را انتخاب کنید (ctrl-select) سپس روی آنها راست کلیک کرده و گزینه link value را انتخاب کنید.

طراحی جدول برای ابعاد و مثال

می توانید ابعاد خود را با معادلات و جداول طراحی کنید. معادله به شما اجازه می دهد ابعاد را راحت تر و فقط یکبار برای متغییر، تغییر دهید. جدول طراحی اجازه می دهد ابعاد را برای پیکربندی های متفاوت تغییر دهید و از آن استفاده کنید.

اندازه‌گذاری (Dimensioning) در سالیدورکز یکی از حساس‌ترین مراحل طراحی است، زیرا نقشه شما زبانِ مشترک بین شما و کارگاه ساخت است. اگر اندازه ناقص یا غیراصولی باشد، قطعه نهایی با طرح ذهنی شما متفاوت خواهد بود.

در ادامه، مفاهیم اصلی و روش‌های اتوماسیون اندازه گذاری را بررسی می‌کنیم.

۱. اصول و مفاهیم کلیدی اندازه گذاری

اندازه‌گذاری در سالیدورکز باید بر اساس استانداردهای مهندسی (مثل ISO یا ANSI) باشد.

• اولویت‌بندی (Baseline Dimensioning): همیشه سعی کنید اندازه‌ها را نسبت به یک مبدأ (Baseline) یا سطوح اصلی (Datum) بزنید. اندازه‌گذاری زنجیره‌ای (Chain Dimensioning) ممکن است باعث انباشت خطا (Tolerance Accumulation) شود.

• خوانایی و نظم: اندازه‌ها نباید با هم تداخل داشته باشند. اندازه گذاری باید در نماهایی انجام شود که قطعه بیشترین جزئیات را در آن دارد.

• استاندارد تلرانس: در سالیدورکز، شما می‌توانید برای هر اندازه، تلرانس‌های مهندسی (Limit/Fit) را مشخص کنید. این همان تفاوتی است که یک طراح آماتور را از یک طراح حرفه‌ای جدا می‌کند.

• اندازه گذاری کاربردی: فقط اندازه‌هایی را وارد کنید که در تولید یا بازرسی قطعه واقعاً مورد نیاز هستند. از تکرار اندازه‌ها (Over-defining) اکیداً خودداری کنید.

۲. روش‌های اتوماتیک کردن اندازه‌گذاری

سالیدورکز چندین ابزار قدرتمند دارد که حجم کاری شما را به شدت کاهش می‌دهد:

الف) ابزار Model Items (وارد کردن اندازه‌های مدل)

اگر در محیط Sketch (طراحی) اندازه‌ها را دقیق زده باشید، نیازی نیست در محیط Drawing دوباره آن‌ها را دستی وارد کنید.

• روش کار: در محیط نقشه (Drawing)، به زبانه Annotation بروید و دستور Model Items را انتخاب کنید.

• مزیت: با انتخاب گزینه Import items into all views و زدن تیک Dimension، تمامی اندازه‌هایی که در مدل سه‌بعدی استفاده کرده‌اید، به طور خودکار و دقیق روی نقشه‌های دوبعدی ظاهر می‌شوند.

ب) استفاده از Auto-Dimension (در محیط Sketch)

اگر می‌خواهید یک طرح اولیه را سریعاً مقید (Fully Defined) کنید:

• روش کار: در محیط Sketch، گزینه Auto Dimension را انتخاب کنید. این ابزار سعی می‌کند بر اساس مبدأهای تعیین شده، اندازه‌های لازم را به طرح اضافه کند.

• نکته: همیشه بعد از اندازه گذاری اتوماتیک، اعداد را بازبینی کنید، چون گاهی منطقِ نرم‌افزار با منطق ساختِ شما متفاوت است.

ج) استفاده از لایه‌ها (Layers) و قالب‌ها (Templates)

شما می‌توانید با ساخت یک Drawing Template که در آن تنظیمات اندازه (مانند فونت، رنگ، دقت اعشار و سبک فلش‌ها) از پیش تنظیم شده، زمانِ فرمت‌بندی را به صفر برسانید.

• ترفند: تنظیمات خود را در Options > Document Properties > Dimensions شخصی‌سازی کرده و فایل را با پسوند .drwdot ذخیره کنید تا همیشه از همان سبک استفاده کنید.

د) ابزار Baseline Dimension و Ordinate Dimension

برای نقشه‌هایی که قطعات با تعداد سوراخ‌های زیاد دارند (مثل ورق‌کاری)، استفاده از اندازه‌گذاری تکی وقت‌گیر است:

• Baseline Dimension: یک خط مبدأ انتخاب می‌کنید و تمام نقاط دیگر نسبت به آن اندازه می‌خورند.

• Ordinate Dimension: اندازه‌ها را به صورت مختصاتی و در یک خط مرتب می‌چیند که برای نقشه‌های ماشین‌کاری CNC فوق‌العاده کاربردی است.

توضیحات کامل و تصویری و نکات مهم تر

واقعا وقت گیر است که یادداشت ها و خواص و ابعاد وارد شده به صورت دستی به روز رسانی شود. در نرم افزار سالیدورکز یک ویژگی وجود دارد که می توانید بروز رسانی را راحت تر انجام دهید، بنابراین شما می توانید از آن در مکان های مختلف استفاده کنید. در این صورت اگر ابعاد تغییر یابد، مجبور نیستید که همه چیز را به یاد داشته باشید و به یاد داشته باشید که شما کجا را بروز رسانی کرده اید.

برای این کار شما باید ابعاد را در یک یادداشت، یک جدول طراحی یا حتی یک BOM قرار دهید. اما چگونه باید این کار را انجام داد؟

• مدل خود را باز کنید

چیزی که شما نیاز دارید ایجاد سریع یک BOM است.

• روی اندازه ای که می خواهید به BOM اضافه کنید کلیک کنید
• یک یادداشت اضافه کنید

این کار نام ابعاد را به یادداشت اضافه می کند. شما می توانید Properties Note را برای کپی کردن نام وارد شده ویرایش کنید. احتمالا چیزی شبیه به این است

. “RD1 @ Annotations @ your assembly.moAssembly_c”

از دست ندهید: ۳ راه حل عالی برای مدلینگ و قالب ها جهت افزایش سرعت کار با سالیدورکز

تا اینجا فقط یک یادداشت ایجاد کرده اید و ادامه کار بصورت زیر است.

۱-یک Custom Property ایجاد کنید

این کار مهم است، زیرا ویژگی های سفارشی را می توان در هر کجا شامل… BOMs، فریم ها، اسکیچ ها، جداول طراحی،… بکار برد.

به منوی File و سپس Properties بروید. تب Custom را انتخاب کنید. Custom Property آنجا قرار دارد.

۲- سپس بر روی قسمتی که می خواهید به BOM اضافه ود و قبلا به آن یادداشت اضاف کرده اید کلیک کنید بدین صورت وارد قسمت سفارشی سازی می شود.

اکنون BOM را چک کنید و از درستی کار مطمئن شوید.

نکات مهم برای حرفه‌ای‌ها

• اندازه‌های پارامتریک: همیشه به یاد داشته باشید که در سالیدورکز، اندازه‌گذاری در محیط نقشه (Drawing) در واقع «نمایشی» است. اگر می‌خواهید اندازه مدل تغییر کند، باید در محیط Part/Assembly آن را ویرایش کنید.

• قابلیت Dimension Palette: وقتی یک نما را انتخاب می‌کنید، یک پنجره کوچک (Palette) باز می‌شود که اندازه‌های وارد نشده را به شما نشان می‌دهد؛ با کشیدن و رها کردن (Drag & Drop) آن‌ها روی نقشه، می‌توانید نقشه‌کشی را بسیار سریع کنید.

• تغییرات هوشمند: اگر اندازه را در مدل تغییر دهید، در نقشه هم بلافاصله آپدیت می‌شود. این یعنی «اتوماسیونِ تغییرات»، نه فقط اندازه‌گذاری.

در ادامه بخوانید: آموزش گام به گام اندازه گیری مساحت، محیط، حجم و … در سالیدورکز